Je gegevens liggen op straat. Wat houdt dat precies in? Laat ik vooropstellen dat ik geen security-expert ben; ik schrijf dit puur op basis van mijn eigen expertise en ervaringen.
Het kwaad is al geschied
Je bent via een bericht geïnformeerd dat er (weer) een datalek is gemeld waarbij jouw gegevens zijn buitgemaakt. Dit is natuurlijk ontzettend vervelend voor jou, maar ook voor de organisatie waar dit is gebeurd.
Als je gegevens eenmaal buiten liggen, is het kwaad vaak al geschied. Direct contracten opzeggen of overstappen naar een andere partij lost het probleem meestal niet op; je moet daar immers ook weer je gegevens in vertrouwen achterlaten. Laten we eerlijk zijn: data wordt uiteindelijk beschermd door de mens, niet alleen door technologie. Technologie biedt de middelen om toegang lastiger te maken, maar de mens is nog steeds in controle en blijft de zwakste schakel.
Wat kun je nu zelf doen?
-
Ga uit van het ergste: Je wilt weten wat er precies op straat ligt. Ga ervan uit dat alles openbaar is. Bijna niemand houdt (behalve voor wachtwoorden) exact bij welke persoonlijke data ze met welke partij hebben gedeeld. Heb je dit wel? Chapeau!
-
Vertrouw niet zomaar iedereen: Ga niet in zee met vage websites of organisaties die beweren een kopie van jouw data te hebben en je “precies” kunnen vertellen wat er gelekt is. Er zijn slechts een paar betrouwbare bronnen, zoals de website van de politie of Have I Been Pwned.
Maar onthoud: ook deze sites zijn niet altijd 100% volledig. -
Blijf rustig: Ga niet in paniek nieuwe abonnementen afsluiten of identiteitsbewijzen vervangen. Dit brengt vaak hoge kosten met zich mee die niet worden vergoed. Bovendien moet je die nieuwe gegevens ook weer ergens achterlaten, waardoor het risico opnieuw begint.
-
Kom pas in actie bij misbruik: Je kunt pas echt iets doen als je gegevens daadwerkelijk worden misbruikt. Merk je onverklaarbare afschrijvingen of contracten op je naam? Neem direct contact op met je bank en doe aangifte bij de politie.
Preventie en controle
Het klinkt misschien ouderwets, maar houd een strakke boekhouding bij. Ik gebruik zelf een externe dienst die me helpt bij het categoriseren van bij- en afschrijvingen. Ik vertrouw niet blind op de automatische systemen van de bank. Door wekelijks je administratie te doen, merk je verdachte transacties veel sneller op.
Houd ook een lijst bij van bedrijven die automatisch mogen afschrijven, via welk middel dit gebeurt en wanneer contracten aflopen. Zo heb je direct door wanneer er iets niet klopt.
Tips voor de toekomst
-
Gebruik de KopieID-app: Veel organisaties vragen om een kopie van je ID, maar hebben lang niet alle gegevens nodig. Met de KopieID-app van de overheid kun je gegevens die niet relevant zijn (zoals je BSN) doorstrepen en een watermerk toevoegen.
-
Stel de “Wat als?”-vraag: Ga er niet meer vanuit dat je informatie veilig is. Vraag jezelf bij elke website af: “Wat als dit gehackt wordt?”. Is het erg als men weet dat je een discreet pakketje bestelt? Zo ja, bezoek dan liever een fysieke winkel. Even vooraf door de schaamte heen bij de kassa is beter dan de ellende achteraf.
-
Filter de ruis: Vermijd paniekerige nieuws en formums; die maken het in je hoofd vaak erger dan het is. Vertrouw op de officiële informatiepagina’s van de betrokken organisatie. Zij geven vaak heel concreet aan wat er precies gebeurd is.
-
Blijf alert: Dit is het lastigste punt. Durf om je heen te vragen: “Klopt dit wel? Heb jij dit ook?”. Klik nooit zomaar op links in twijfelachtige mails of sms’jes. En een belangrijke tip voor telefoongesprekken: zeg nooit zomaar “Ja” of “Ik ga akkoord”. Als iemand vraagt: “Spreek ik met dhr. Verheij?”, antwoord ik: “Dat staat toch op je lijstje? Stel me de vraag dus niet.”
Conclusie
Een wijs persoon, inmiddels op leeftijd en niet verbonden met internet, leerde mij ooit: “Wil je voorkomen dat je data uitlekt op internet? Ga dan niet op internet.” Dat klinkt cru, en we kunnen tegenwoordig bijna niet meer zonder, maar de kern is waar: wees je bewust van wat je deelt.
Wat is jouw gouden tip?
Heb jij weleens meegemaakt dat je gegevens op straat kwamen te liggen? Of heb je een slimme methode om je data veilig te houden die ik hier niet genoemd heb? Laat het me weten in de reacties hieronder laten we elkaar helpen om digitaal weerbaar te blijven!
Ontdek meer van martijnverheij.nl
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
